KERATOKONUS ve TEDAVİSİ
Prof. Dr. Mehmet Talay KÖYLÜ
1. Keratokonus nedir ve ilk belirtileri nelerdir?
Gözün en önündeki saydam tabakanın (kornea) incelerek öne doğru bombeleşmesi ve koni şeklini almasıdır. İlk belirtiler arasında sık gözlük numarası değişimi ve gözlük numaralarında sürekli yükselme, gözlükle net görememe, ışıklarda dağılma ve az görme yer alır.
2. Keratokonus tamamen körlüğe neden olur mu?
Hastalık tedavi edilmediği taktirde çok ciddi görme kaybı yapabilir, görme kalitesini ciddi oranda düşürerek günlük aktiviteleri (okuma, araç sürme) engelleyecek seviyede görme kaybına yol açabilir.
3. Keratokonus genetik midir, ailesel özelliği var mı?
Genetik yatkınlık ve aile öyküsü keratokonus için önemli bir risk faktörüdür. Ailesinde keratokonus öyküsü olan kişilerin, özellikle ergenlik döneminden itibaren düzenli olarak göz muayenesi olması önerilmektedir.
4. Gözü ovuşturmak keratokonusu tetikler mi veya ilerletir mi?
Evet, gözleri kaşımak, ovuşturmak kornea yapısına zarar vererek hastalığın başlamasında ve ilerlemesinde etkilidir. Alerjik göz yapısına sahip kişilerin bu konuda çok dikkatli olması gerekir.
5.Keratokonus hastalığı ne zaman başlar, kaç yaşına kadar ilerler?
Keratokonus genellikle ergenlik döneminde başlar ve 35-40 yaşlarına kadar ilerleme eğilimindedir.
6. Keratokonus hastalarına lazer ameliyatı yapılabilir mi?
Keratokonus hastalarına gözlükten kurtulma amaçlı standart lazer tedavisi uygulanmaz. Fakat hibrit tedavi denilen yöntemde hastalığı durduran cross-linking tedavisi ile eş zamanlı olarak keratokonustaki mevcut astigmatı bir miktar azaltmaya yönelik cross-PRK lazer işlemi uygulanabilir.
7. Keratokonus hastaları gözlük kullanabilir mi? Lens kullanabilir mi?
Keratokonus hastaları gözlükle düzeltmeden fayda görüyorsa gözlük kullanabilir fakat bazı durumlarda gözlükle görmede artış olmayabilir. Sıradan yumuşak lensler bombeleşmeyi düzleştirmediği için yetersiz kalır. Hastalar için özel olarak üretilen sert kontakt lensler, hibrit lensler veya skleral lensler korneayı baskılayarak net bir görüş sağlayabilir.
8. Ne zaman kornea nakli (Keratoplasti) gerekir?
Hastalığın çok ileri evrelerinde, korneanın aşırı inceldiği, üzerinde kalıcı lekeler/skarlar oluştuğu ve diğer tedavilerle görme artışı sağlanamadığı durumlarda son çare olarak kornea nakli planlanır. Güncel tedaviler sonrası keratokonusa bağlı kornea nakilleri azalmıştır.
9. Keratokonus tanısı konulunca ana tedavi nedir? Cross-linking (Çapraz Bağlama) tedavisi görmeyi düzeltir mi?
Keratokonus tanısı konulunca ilerleme oluşuyorsa veya ilerlemenin olacağı muhtemelse hastalığı durdurmak için çapraz bağlama (cross-linking) tedavisi uygulanmaktadır. Cross-linking tedavisinin temel amacı görmeyi artırmak değil, hastalığın ilerlemesini durdurmaktır. Kornea ultraviyole ışığı ve riboflavin (B2 vitamini) uygulanarak sertleştirilir ve öne doğru bombeleşmesi durdurulmuş olur.